Friday, January 19, 2018

කාන්තාවන්ට මත් ද්‍රව්‍ය මිලදී ගැනීම තහනම් ද?





කාන්තාවන්ට මත් ද්‍රව්‍ය මිල දී ගැනීම තහනම් බව දැනගත්තේ ජනාධිපති මැදිහත් වී අණ්ඩුව විසින් කරණ ලද කාන්තාවන්ට මත් ද්‍රව්‍ය මිල දී ගැනීමේ අයිතිය තහවුරු කිරීමේ නීති සංශෝදනය වැළැක්වීමෙනි. එතෙක් මා හිතුවේ ලංකාවේ සංස්කෘතිය තුළ කැපී පෙනෙන ලෙස කාන්තාවන් සුරාපානය, දුම්පානය වැනි දේ නොකළත් ඔවුන්ට ඒවා මිළ දී ගැනීමේ අයිතිය ඇති බවයි. මන්ද ලංකාවේ කාන්තාවන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් නීත්‍යානු නොවන අන්දමින් මත් ද්‍රව්‍ය වෙළදාමෙහි නිරතවන්නීය.

මම ඉපදුන බටුවංගල ගමේ කැළැවල්වල හෝ ඇතැම් ගෙවල්වල රා, කරිඤ්ඤං, කසිප්පු විකුණුවේ බහුතර කාන්තාවන්ය. දිනක් කතරගම ගිහිං එන අතර මග මා ගිය වන්දනා බසය නතර කළේ "රා බොමු" තැනකය. මම ඒ වන විට කුඩා සාදු කෙනෙකි. පිරිමි පෝළිමට කුඩා දොරකින් රිංගුවෝය. මට චූ බරක් තිබූ බැවින් මමද අවසානයට වැඩම කළෙමි. බැලින්නම් අඩි 6 පමණ උස තරබාරු කාන්තාවක් පිරිමින්ට රා බෙදන්නීය. ඇය මා දැක "අනේ මටත් ඉන්නවා මේ වගේ පැංචෙක්" කියලා රා බෙදන වැඩේ පැත්තකට දා මාව වැසිකිලියට ගෙනගියේය. අනෙක් අය ඇය ඇමතුවේ "ලොක්කි අම්මා" ලෙසය. මා අවසන් වරට වැඩි කාලයක් වාසය කළ හෝකන්දර ද තත්වයේ වෙනසක් නැත. වෙනසකට වූයේ හෙරෝයිං ප්‍රවාහනයේ දී කාන්තාවන් ප්‍රමුඛවීමයි. ඔවුන්ට කළ හැකි වෙනත් වෘතීන්ද අඩුය. දරුපවුලක් නඩත්තුවට ඇතැම් අය කරන ජීවන අරගලය ගැන මා නම් සංවේදීය.

නැවත නීතිය ගැන කියන්නේ නම් මත් ද්‍රව්‍ය මිළ දී ගැනීම පිරිමින්ට හොදයි, ගෑහැණුන්ට හොද නෑ කියන එක පුරුෂෝත්තම අදහසක් හැගෙනවාය. දියුණු සමාජවල පිරිමියාට ඇති අයිතිය, ගෑහැණුන්ටත් තහවුරු කොට ඇත. නමුත් අරාබිය, ඇතැම් ආර්ථික වශයෙන් බලවත් නොවන රටවල සමානාත්මතාවය ලිංගික බේද අනුව තහවුරු කොට නැත. මෙයට ආගමික බලපෑම, අඩු අධ්‍යාපනය වගේ සාධක අඩු වැඩි වශයෙන් බලපායි.

ලංකාවේ ස්ත්‍රීන්ගෙන් කැපී පෙනෙන ප්‍රමාණයක් මත් ද්‍රව්‍ය භාවිතා නොකරන්නෙත්, නමුත් කැපී පෙනෙන පිරිසක් මත් ද්‍රව්‍ය වෙළෙදාමෙහි නිරත වන්නේත් ඔය නීති ඇති නිසා හෝ නැති නිසා නොවේ. මිනිසුන්ගේ තෙරුම් ගැනීමේ ප්‍රමාණය , හැදෙන වැඩෙන පරිසරය, ආර්ථික අපහසුතා වැනි කාරණා විශේෂයෙන් බලපානු ඇත.

මට හිතෙන පරිදි මෙම නීති සංශෝදනයෙන් අදහස් වන්නේ කාන්තාවන් අතර මත් පැන් බීම ප්‍රචලිත් කිරීමට නොව, සම අයිතිය තහවුරු කිරීමයි. මෙහිදී අප විමසීමෙන් කටයුතු කළයුතුය. ඇතැම් පිරිමින් බීමත්ව බිරියට, දරුවන්ට තාඩන පීඩන කරන අවස්ථා මම කොතෙක් දැක ඇත්තෙමි. එවන් පවුල්වල දරුවන්ගේ සියලු බර කරට ගන්නේ අම්මාවරුන්ය. කාන්තාවන් ද මත් ද්‍රව්‍යවල ඇබ්බැහි වුණොත් බරපතල සමාජ පරිහානියක් වනු ඇත. නමුත් අපේ සංස්කෘතිය අනුව නීති ඇතැත්, නැතැත් කාන්තාවන්ගේ පෙළඹීම අඩු වනු ඇත.

බුදු දහමට අනුව නම් යහපත, අයහපත බලහත්කාරයෙන් හෝ නීතියකින් ක්‍රියාත්මක නොවේ. නරක හෝ යහපත් ප්‍රතිඵල දැක, අවබෝද කොටගෙන, අයහපත් නම් ඉන් වැළකීම බෞද්ධ විනය මාර්ගයයි.
එහෙයින් නීතිය සියලු දෙනාට සමාන වියයුතු අතර හොද හෝ නරක තීරණය කිරීම පුද්ගලයාගේ අයිතියකි.

Thursday, November 9, 2017

බොන් දේශගුණික විපර්යාශ සමුළුව සහ අපගේ වගකීම්



බටුවංගල සමිද්ධි හිමි


රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන්ගේ, පරිසරවෙදීන්ගේ, සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ගේ සහ මහජනයාගේ විශේෂ අවදානය ජර්මනියේ බොන් නගරය වෙත යොමු වී ඇත්තේ මේවන විට 2017 ලෝක දේශගුණික විපර්යාශ සමුළුව පැවැත්වෙන බැවිනි. මෙවර සමුළුවේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ 2015 දී පැරිස් සමුළුවේදී සම්මත කරගත් ගෝලීය උෂ්ණත්වය 1.5 දක්වා පාලනය කරගැනීමට අදාළ සම්මුතීන් ක්‍රියාත්මක කිරීමයි.

ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පැරිස් සමුළුවේ සම්මුතීන් නොසලකාහරින පසුබිමක ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබද විශ්වාසය අඩු බව හැගෙයි. නමුත් පැසිෆික් දූපත් ගෝලීය උෂ්ණත්වය නිසා අනතුරට මුහුණපාන තත්වයක් තුළ, විවිධ ප්‍රදේශවල ඇතිවී ඇති අහිත කර දේශගුණික බලපෑම් සලකා බලන විට තම තමන්ගේ වගකීම් මගහැරීමට නොහැක. මන්දයත් අපි සියල්ලෝ යහපත් පරිසරයක ජීවත්වීමට කැමැතිවෙමු.

රජයට, ආණ්ඩුවලට මේ සම්බන්ධව සියල්ල කළ නොහැක. සියලුදෙනා අවධානයෙන් සහ සැලකිල්ලෙන් තම වගකීම් සහ යුතුකම් තිරසාර පරිසරයක් වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක විය යුතුය. එය අනුන් සදහා නොව තමන්ගේම යහපත සදහාය.

අපි කිසිවෙකුට තනියම සියල්ල කළ නොහැක. අපි තනියම කළායයි සිතන බොහෝ දේ සදහා තව බොහෝ අය සහභාගී වී ඇත. "ඉති ඉමස්‌මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්‌සුප්‌පාදා ඉදං උප්‌පජ්‌ජති"යන හේතු-ප්‍රත්‍ය ධර්මයට අනුව දෙයක් පවතින්නේ තවත් හේතූන් සහ ප්‍රත්‍යන් නිසාය. තිෂ් නතාන් නම් සෙන් බෞද්ධ යතිවරයාණෝ මෙය අලංකාරමත් ලෙස කාව්‍යට නගති.
"ඔබ කවියෙක් නම් තෙරුම්ගනීවි ඔබ ඇතැති කොලය වළකුලකින් පා වී ආ බව. වළකුළුවලින් තොරව වැස්ස නොපවතී. වැස්ස නැතිව ගස් නොවැඩේ. ගස් නැතිව කොල නිෂ්පාදනය කළ නොහැක. වළාකුළුවල පැවැත්ම කොල ඇතිවීමට හේතු වේ. වළාකුළුවලින් තොරව කොල නොපවතී. එහෙයින් වළාකුළු සහ කොල අතර අන්තර් සම්බන්දයක් ඇත „(Thich nhat hanh,The Heart of Understanding).
මෙයින් සියලු දේ අතර අන්තර් පැවැත්ම මනාව වැටහේයි.

 අපගේ සුළු ක්‍රියාකාරකම පවා ප්‍රතිඵල ඇති කරවයි. තමන්ගේ ගෙවත්ත අලංකාරය කරන දේ පවා ජීවිතයට සුන්දරත්වයක් එකතුකරයි. ගෙවත්ත කාන්තාරයක් නොකොට ප්‍රයෝජනවත් ගස් වගා කිරීම ආර්ථික වශයෙන් ලාභයක් මෙන්ම පාරිසරික මෙහෙවරකි. ගස් වැල් රෝපණය සදා පින්වැඩෙන පිංකම් ලෙස බුදු දහමෙන් උගන්වන්නේ උසස් අධ්‍යාත්මික ගුණාංග, හැගීම් ඉන් වැඩෙන බැවිනි. තමන්ගේ අතින් රෝපණය කරණ ලද ගසක මල්, ගෙඩි දකින විට ඇතිවන සතුට මිලදී ගත නොහැක. සතා සිව්පාවුන්ට එම ගස නවාතැනක් වන විට සිත් පිනායෑම පින් සිතකට වැළැක්විය නොහැක.


 
දෛනික ජීවිතය පරිසරහිතකාමී ලෙස සකසාගැනීම අතිශයින්ම සුන්දරය. ඉවත දමන ටොපි කොළය අසිහියෙන් සිටින ඕනෑම තැනක නොදැමීමට සිහිය තිබීම කොතරම් නම් අගය කළ යුතුද? තමන්ගේ අතින් බැහැර කරන සුන්බුන් ආදිය පරිසරයට හානි නොවන ලෙස බැහැරකිරීම වැදගත් පුරුද්දකි. පොලතින් ආදිය පිළිස්සීම විෂ වායු පරිසරය මුදාහැරීමකි. පොලිතින් ආදී ඉක්මණින් නොදිරන දෑ එක තැනෙක එකතු කර තැබීම හෝ අදාළ ස්ථානයකට බාරදීම සුදුසුය.

පරිභෝජනය කළ යුතු වන්නේ තමන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරාගැනීමටය. ගෙයක්, වාහනයක් ආදිය පරිහරණය කළ යුතුවන්නේ තමන්ගේ අවශ්‍යතාවයට හැර එවායින් සමාජයේ නම්බුවක්, ඉහළ තැනැක් අපේක්ෂාවෙන් නොවීම ජීවිතය පහසු කරනු ඇත. ඇතැම්හු පරිභෝජනවාදයක පැටලැවී තට්ටු දෙකේ නිවාස, ලීසිංගෙවන අධි සුඛොපභෝගී වාහන පසුපස හඹායති. මෙවැනි දේ පැති ගණනාවකින් අපගේ පරිසරය විනාශකරති. වැදගත් සමාජවල එවැනි හිස් මිනිසුන් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත.

ආර්ථික වශයෙනුත්, මානසික වශයෙනුත් සැනසීමක් ඇතිවන්නේ දේවල් අඩු වන විටය. අවශ්‍යතාවයට තිබීම ප්‍රමණවත්ය. මුදල් තිබූ පමණින් දකින දකින දේ අත්පත්කරගන්න උත්සහ කරන අය සෑමදාම තෘප්තිමත් නොවෙති. තමන්ට ඇතිදෙය නොදකින ඔවුන් නිතර නැති දේ ගැන සිතමින් දුක් විදිති. එහෙයින් පෑන, පැන්සල, පොත, ජංගම දුරකථන, ගෙවල්, වාහන, කන බොන දේවල් ඇතුලු සියලු දේ අවශ්‍යතාවයට පරිභෝජන කිරීම පරිසරය රැකීමට දායකවීමකි.

නිකරුනේ දල්වා ඇති බල්බය නිවාදැමීම, විදුලිය අපතේ යන වෙනත් විදුලි උපකරණ භාවිතා නොකරන විට විසංදිකිරීම පවා පරිසර හිතකාමී ක්‍රියාවෝය. ඇදුම්, පාවහන් ආදිය භාවිතයේදී අඩු ප්‍රමාණයකට සීමා කිරීමද අප විසින් කළ යුතුම දේයකි.

සමාජයේ ඇතැම් දේ පිළිබද වැරදි තේරුම්ගැනීම් නිවැරැදි කළයුතුය. කෙනෙක් අරපිරිමැස්සෙන් හෙවත් තිබෙන ප්‍රමාණයට වියදම් කිරීම ඇතැම්හු දකින්නේ ලෝභකමක් ලෙසය. තවත් අය අනවශ්‍ය ලෙස දේවල් පසුපස හඹානොයති. එයද ලෝභකමක් ලෙස ඇතැම්හු දකිති. ලෝභනොවීම යනු විනාශකාරී ලෙස පරිභෝජන කිරීම නොවන බව මැනවින් තේරුම්ගත යුතුය. සමාජයේ පවතින මෙවැනි නොදියුණු අදහස් නිවරදිකිරීම ද පරිසර හිතකාමී ක්‍රියාවකි.

2050 දක්වා උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 2 ට අඩු අගයක් තබාගැනීමට නම් සියල්ලෝම ඒ සදහා තමන්ගේ වගකීම සපුරාලිය යුතුය. කොතරම් ධනය, නෑදෑයින්, මිතුරන්, සිටියත් ජීවත්වීමට සුදුසු ලෝකයක් නැතිනම් ඒ සියල්ල ඉක්මණින් අතහැර යායුතුය. පරිසර ආරක්ෂාව, සංරක්ෂණය වෙනුවෙන් අපගේ වගකීම සහ යුතුකම සුළු ක්‍රියාවෙන් පවා කළයුතු වෙමු.